Nunarsuarmi peqatigiiffittut timmisartumik angallataatilittut Air Greenlandip suulluunniit isumaqatigiissutit nutaat ilaasoqarluta angallassinitsinni soorunami eqquutippagut. Taakku uvani qupernermi atuarsinnaavatit. Aammalu malittarisassat atuarsinnaavatit angalallutit Kalaallit Nunaannut utileruit sunit nassarsinnaanerlugit aammalu uvagut akisussaaffipput angalanerpit nalaani kinguaattoortoqassappat

Timmisartuussivitsinni kinguaattoortoqartillugu makku atuupput:

2010-mi septembarip aallaqqaataaniit Nunatta iluani, Nunatsinniit Islandimut Danmarkimulluunniit kinguaattoortoqartillugu silamilluunniit peqquteqartumik taamaatitsiinnartoqartillugu ilaasut ullup qeqqasiornermi unnukkorsiornermiluunniit nerisatik namminneq akilertalissavaat.  Air Greenlandilli unnuinernut, ullaakkoorsiornernut  taxa-rnernullu akiliussisarneri allannguuteqaratik ingerlaannassapput. Tassungalu atatillugu Air Greenlandimiit erseqqissassavarput, allannguutit taakku aatsaat atuutissammata timmisartuussinissat kinguaattoornerilluunniit silap ajorneranik peqquteqarpata. 

Teknikkikkut ajornartorsiuteqarnermik pissuteqarluni timmisartuussinissanik taamaatitsisoqarpat kinguaattoortoqarpalluunniit, Air Greenlandip ullumisuulli ullup qeqqasiornissanut unnukkorsiornissanullu allagartanik tunniussisassarnini ingerlatiinnassavaa.

Kiffartuussinissamik isumaqatigiissuteqarnermik tunngaveqarluni timmmisartuussiviit iluini aamma kiffartuussinissamik isumaqatigiissuteqarneq tunngavigalugu timmisartuussiviit niuernermillu tunngaveqarluni timmisartuussiviit akornanni angalasut ullup qeqqasiornissamut unnukkorsiornissamullu allagartanik tunineqartarneri allanngussanngillat. Taamanna aamma Kastrup-imiit Keflavik-imiilluunniit angalasunut atuutissaaq.

Taamatut assigiinngittoqarneranut pissutaavoq kiffartuussinissamik isumaqatigiissuteqarluni timmisartuussivinni Namminersorlutik Oqartussat angallassinernik matussusiisarmata, Europamilu mittarfinniit aallartussat EU-mit immikkut malittarisassanik najoqqutassanik, Islandip aamma ilaaffigisaanik, malitassaqarlutik.

Angalanissamut atatillugu  unnuinissanut  pilersaarutaareersunut aningaasartuutit matussuserneq ajorpavut.

Illoqarfiit nunaqarfiillu uku kiffartuussinermik isumaqatigiissuteqarluni timmisartuussiviit ataaniipput:

Qaanaaq, Upernavik, Uummannaq, Ilulissat, Qasigiannguit, Aasiaat, Qaqortoq, Narsaq, Nanortalik, Tasiilaq, Ittoqqortoormiit mittarfeqarfiillu Qaarsut, Nerlerit Inaat aamma Kulusuk.

Siunissami pinngortitami ajunaarnersuaqarnerup nassataanik kinguaattoortoqartillugu timmisartuussinissanilluunniit taamaatitsisoqartillugu Air Greenlandip unnuinerit nerisaqarnerilluunniit akilertassanngilai, EU-mili  malittarisassat peqqussutaat naapertorlugit tamanna Danmark-imiit Island-imiillu angalasunut atuutinngilaq.

Pinngortitami ajunaarnersuaqarnerata, tassa force majeurep (pisut kimilluunniit aqunneqarsinnaanngitsut) nassataanik taamaatitsiinnarnerni, (qulaani taaneqartut pinnagit) timmisartuutileqatigiiffiit allat assigalugit unnuinernut nerisaqarnernulluunniit aningaasartuutit akilertassanngilagut.

Illoqarfimmut ornitamut apuunnisamut kinguaattoornermi imaluunniit ingerlaqqinnissamut aqqutissamut angumersinnginnermi uninnganermi aningaasartuutit akilissanngilagut imaluunniit timmisartumut allamut nuunnissamik/ taartisisitsinermik neqerooruteqarata. Air Greenlandip ilaasorisaminut ”Forsinket fremmøde (Kingusinaarluni takkunnermut)” –mut sillimmasiinissaq innersuussutigaa, assersuutigalugu Europæiske Rejseforsikring –imi.

Illit atuisutut pisinnaatitaaffinnut paasissutissat uani takusinnaavatit: "Pisinnaatitaaffitit"

Angallassinermi aalajangersakkat download-ikkit

Timmisartut ingerlaarnissaannut allannguutit

Timmisartut ingerlaarnissaannut allannguutit

Air Greenlandip timmisartuussinissaanut piffissat timmisartuussinissallu ilaatigut allannguuteqarsinnaapput. Angalanissanut akuereriikkanut allannguinerit timmisartuussinissat allannguuteqarnerinik peqquteqarsinnaapput.Taamaattoqarpat Air Greenland sapinngisani naapertorlugu ilisimatitsiniartassaaq. Timmisartuussinissanik allannguisoqartillugu ilaasussat ilisimatinneqassapput aallarnissamullu periarfissamik allamik neqeroorfigineqassallutik.

Nunarsuaq tamakkerlugu angallassinerni aalajangersakkat

Angallassineq nalinginnaasumik naalakkersorneqarput aalajanersakkanikMontreal-imi isumaqatigiissutigineqartuni 1999-mi kingorna allannguuteqartut ilaneqartullu, saniatigut ilaneqarlutik nunap nammineq inatsisaannik (Danmarkimut Kalaallit Nunaannullu tunngatillugu timmisartumik angallannikkut inatsit 1960-imeersup, kap.9 kingornalu allannguutai) taakkunani aalajangersakkani inatsimmi killiliineqarpoq angalatitsisup akisussaaffissaa inunnik ajutoortoqartillugu kiisalu nassatanik annaasoqartillugu nassatanillu ajoqusertoqartillugu. Taakkua saniatigut sukkulluunniit aalajangersakkat EU-mi inatsisit atuuttut toqqaannartumik atorneqarsinnaasut, imaluunniit Air Greenlandip nammineerlutik atorumallugit toqqagai, atuutissapput.
Toqusoqarnerani ajoqusertoqarneraniluunniit taarsiissuteqartarneq
Ilaasumik ajoqusertoqarnerani toqusoqarneraniluunniit taarsiisussaatitaaneq aningaasatigut killeqartinneqanngilaq. 100.000 SDR-it tikillugit (1 SDR = 9 DDK miss.) nalilinnik ajoqusertoqarsimatillugu timmisartortitseqatigiit taarseeqqusissut akerlilersinnaanngilaat. Timmisartortitseqatigiit taamaallaat taarseqqusissummut qaffasinnerusumut akerliliisinnaapput, ajoqusigaq mianersuaalliornermik imaluunniit arlaatigut akisussaaffeqarfiusumik peqquteqanngitsoq uppernarsarneqarsinnaappat.

Siumoortumik akiliuteqarneq
Ilaasumik toqusoqarsimappat ajoqusertoqarsimappalluunniit kina taarsissussaatitaanersoq pillugu aalajangiinermiit ullut 15-it qaangiutsinnagit timmisartortitseqatigiit pisussaapput, maannarpiaq aningaasatigut pisariaqartitat matussuserniarlugit siumoortumik akiliuteqassalluni. Toqusoqarsimatillugu siumoortumik akiliutissaq taanna 16.000 SDR-init (1 SDR = 9 DDK miss.) annikinnerusinnaanngilaq.

Ilaasut kinguaattoornerat
Ilaasunik kinguaattoortoqartillugu timmisartortitseqatigiit pisussaapput ajoqusikkanut akiliissallutik, tamatumani ajoqusiinissaq pinngitsoortinniarlugu piareersimaffigisassat pisariaqartinneqartut tamarmik aalajangersarneqareersimanngippata. Ilaasut kinguaattornerannut taarsiisussaatitaaneq 4.150 SDR-inut (1 SDR = 9 DDK miss.) killiligaavoq.

Nassatat kinguaattoornerat
Nassatanik kinguaattoortoqartillugu timmisartortitseqatigiit pisussaapput ajoqusikkanut akiliissallutik, tamatumani ajoqusiinissaq pinngitsoortinniarlugu piareersimaffigisassat pisariaqartinneqartut tamarmik aalajangersarneqareersimanngippata. Nassatat kinguaattoornerannut taarsiisussaatitaaneq 1.000 SDR-inut (1 SDR = 9 DDK miss.) killiligaavoq.

Nassatat aserortut, tammartut ajoqusertulluunniit
Timmisartortitseqatigiit pisussaapput nassatanut aserortunut, tammartunut ajoqusertunulluunniit 1.000 SDR-it (1 SDR = 9 DDK miss.) tikillugit taarsiissallutik. Nassatat oqimaalutartinneqareersimasut matumani pineqartillugit ingerlatseqatigiiffik kukkussuteqarsimanngikkaluaruniluunniit taarsiissuteqassalluni pisussaavoq, tamatumani nassatat ajoquteqareersut pineqanngippata. Nassatat oqimaalutartinneqarsimanngitsut matumani pineqartillugit (soorlu nassatat tigummiaannakkat) ingerlatseqatigiiffik pisussaavoq kukkussuteqarsimaguni taarsiissuteqassalluni.

Nassatanut taarsiissutissanut killiliussat qaffasinnerusut
Ilaasut kingusinnerpaamik nassataminnik oqimaalutaatitsinerminni taarsiissutissatut killiliussassat qaffasinnerunissaannik isumaqatigiissuteqarsinnaapput, immikkut ittumik nalunaaruteqarnermikkut tapimillu akiliinermikkut.

Nassatat pillugit maalaarutit
Nassatanik ajoqusertoqartillugu, kinguaattoortoqartillugu, tammartoqartillugu aserortoqartilluguluunniit ilaasup timmisartortitseqatigiit piaarnerpaamik tamanna pillugu allakkatigut ilisimatissavai. Nassatat oqimaalutartinneqareersut ajoquserneqarnerat matumani pineqartillugit ullut arfineq marluk (7) qaangiutsinnagit, aamma kinguaattoorneq matumani pineqartillugu ullut 21-t qaangiutsinnagit ilaasoq allakkatigut maalaaruteqassaaq, pineqartuni marluusuni ulloq nassatanik ilaasumut tunniussiffiusoq ilanngullugu naatsorsuutigineqassalluni.

Timmisartortitseqatigiit isumaqatigiissummut peqataatinneqartut aamma timmisartortitseqatigiit timmisartuussisut taarsiisussaatitaanerat
Timmisartortitseqatigiit timmisartuussisuusut ilaasup angallanneqarnissamik isumaqatigiissusiorfigisimanngippagit, ilaasup nammineerluni timmisartortitseqatigiit arlaat maalaarummik nassiussiffiginiarnerlugu imaluunniit taarseqquniarnerlugu aalajangissavaa. Timmisartortitseqatigiit aqqat kodiallu bilitsimi allassimappata, timmisartortitseqatigiit taakku tassaassapput angallanneqarnissamik isumaqatigiissuteqarfigineqartut.

Eqqartuussisunut suliassanngortitsinissamut piffissaliussaq
Taarsiisussanngortitsinermik suliassaq ullormit timmisartup tikiffigisaanit imaluunniit tikiffissaraluanit ukiut marluk qaangiutsinnagit eqqartuussisunut suliassanngortinneqarsinnaavoq.

Paasissutissanut tunngavigineqartut
Maleruagassani siuliani pineqartuni Montrealimi isumaqatigiissut 28. maj 1999-imeersoq tunngavigineqarpoq, tassanilu isumaqatiginninniarnerit Kalaallit Nunaannut tunngasut timmisartuussisarneq pillugu inatsimmi 1960-imeersumi, kingusinnerusukkut allannguuteqartinneqartumi kapitali 9 tunngavigalugu ingerlanneqarput.

Washington-imi isumaqatigiissut

Washington-imi isumaqatigiissut

Washington–imi isumaqatigiissut eqqumiitsuliat sananeqarsimasut  uumasut nungoqqajaasut atorlugit, CITES

CITES tassaavoq ”Convention on International Trade in Endangered Species of Wild Fauna and Flora” (isumaqatigiissut nunarsuaq tamaakkerlugu tuniniaanissamut tunngasoq uumasut naasullu nungoqqajaasut atorlugit). CITES isumaqatigiissutigaat nunat 150-ullutik taassumalu silarsuarmi uumasut naasullu amerlaqisut nungoqqajaasut illersorniarpai silarsuarmi tuniniaaneq alapernaarsorlugu. Katillugit sinneqarput 4.800 uumasut kiisalu naasut 25.000-it CITES-imik alapernaarsugassat. Uumasut 30-it missaanni kiisalu naasut ataasiakkat Kalaallit Nunaanni uumallutillu naapput.

Allattugaq siulleq:

Uumasut annertuumik nungoqqajaasut:

Suuneri/atorneqarsinnaaneri tamakku avammut anniseqqusaanngillat. Kalaallit Nunaanni tamanna atuuppoq ukununnga kigutilissuaq, qilalugaq qinnertaq, arfivik, tikaajulliusaaq, qipoqqaq kiisalu nattoralik.
Allattukkap aappa pingajuallu:

Uumasut nungoqqajaasut kiisalu najukkami nungoqqajaasut: Suuneri/atorneqarsinnaaneri tamaakku anninneqarsinnaapput nammineq pigisatut(sumiissimanermik eqqaamassutissatut) CITES-akuersissutaa immikkut ittoq pigigukku. Kalaallit Nunaani tassunga atapput qilalugaq qaqortaq, tikaajullik kitaaneersoq, aaveq kiisalu nanoq. Siumoorlugu naqiteriigaq CITES-uppernarsaat, pisiannut ilaasussaq, pisinnaavat pisiannut pisiffinni.
Pisiassat tamarmik kiisalu CITES-iluani uumasut peqassapput CITES-uppernarsaammik takornarianik anninneqassappata kiisalu aamma angalasuni Kalaallit Nunaanniit taavalu eqqunneqarlutik nunanut allanut (soorlu Qallunaat Nunaat).

Uumasut Kalaallit Nunaanni piniaqqusaanngivissut (soorlu timmissat tigutsisillit) tuniniarneqarsinnaanngilaq avammullu aamma tunisassiarineqarsinnaanani – kiisalu aamma toqungasoq nassaarigukku. Kigutilissuup kigutaanik imaluunniit taassuma ilaanik sanaat, arfiviup soqqai, tikaajulliusaaq imaluunniit qipoqqaq kiisalu timmissat tigutsisillit tamarmik Kalaallit Nunaanniit anniseqqusaanngillat.

Allat sanaassat atorneqarnerusut CITES-mi ilanngunneqanngitsut Kalaallit Nunaanniit anninneqarsinnaapput nammineq pissatut: soorlu puisit tamakkerlugit (taamaallaat aaveq kisiat pinnagu) kiisalu tuttu,umimmak,sava, mammut (kigutaa), qisuit qissiat, ukkusissaq kiisalu ujaqqat allat mineralillu. Nunat allat ilaat inerteqquteqarput puisit amiinik sanaat nunaminnut eqqussinissamut. Suli erseqqinnerusumik paasisaqarit pisiniarfimmi, eqqaamassutissanik angalaninnut pisiffinni.

CITES-uppernarsaataanik peqanngikkuit Kalaallit Nunaannut eqqaamassutissat akisooq arsaarinnissutigisinnaavat.

CITES-uppernarsaat pigigukku eqqaamassutissat uumasumik pisarineqarsimasumik kalaallimik piniartumik pinngortitami qulakkiissavat.

Suli atuagaqarsinnaavutit annertunerusumik CITES-uppernarsaat pillugu ugguuna www.greenland.com