Katersugaasiviit eqqumiitsuliallu

Qalipakkat, ujaqqat saarngillu. Kalaallit Nunaanni katersugaasiviit nunap kulturikkut kingornussaanik nutaalianik atortoqarluni takutitsiviupput.

Jewellery on display at the Tasiilaq Museum in East Greenland. Photo: Mads Pihl, Visit Greenland

Jewellery on display at the Tasiilaq Museum in East Greenland. Photo: Mads Pihl, Visit Greenland

Oqaluttuarisaanerup suluppalunnerilusooq assigiinngitsorpassuit

Arajutsisaqarusunngitsuni pisulluni angalaarneq angusassaqarnarneruvoq. Kalaallit oqaluttuarisaanerat qanillattoruk najukkamilu katersugaasivik pulaaruk. Illoqarfiit nunaqarfiillu imminnut pingaartittut, qanga piusunut utersaarnissamut periarfissiipput. Katersugaasivinnut arlalinnut takusaasut misiliisinnaapput, attuisinnaallutik ilinniarsinnaallutillu.  

Kalaallit Nunaanni eqqumiitsuliorneq oqaluttuarisaanerlu assaat paarlassimasut assigalugit ataqatigiipput. Katersugaatit ilarpassui eqqumiitsulianik, Kalaallit Nunaanni immikkoorutilinnik takutitsisuupput. Ilulissani Sisimiuni Nuummilu, Kalaallit Nunaanni kulturimik pinngortitamillu ersersitsisunik eqqumiitsulianut katersugaasiveqarpoq. Illoqarfiit kulturikkut illorsui eqqumiitsulianut ullutsinneersunut ilaatigut saqummersitsisarnernut, isiginnaartitsinernut qitiupput.

Tupilaat assigiingitsorpassuit, umiat, qaannat, atisat piniutillu, ilaatigut tassaapput kalaallit inuuniarnerminni atugaannik kulturiannillu ersersitsisut. Nanortalimmi ass. nunarsuarmi pisoqaanerpaamik 1140-p missaaneersumik umiaqarpoq. Taanna issittumi ilisimasassarsiortumit eqqumiitsuliortumillu Eigil Knuth-imit avannaani 1948-mi nassaarineqarpoq.

Ilulissani marlunnik katersugaasiveqarpoq ataaseq eqqumiitsulianut katersugaasiviusoq Emanuel A. Petersen-ip Kalaallit Nunaanni qalipaasut tusaamasaanerpaat ilaata qalipagaanik 100 sinnertunik katersalik, aappaalu takuniassallugu soqutiginaatilik Knud Rasmussen-ip inunngorfigaa. Nuummissaaq katersugaasiviit takuniagassaqqissuupput. Nunatta Katersugasiviani Allagaateqarfianilu katersaatit ilagaat issittumi timit paniinnarsimasut tusaamaneqartut, eqqumiitsulianullu katersugaasivimmi qalipakkat 3000-it sinnillit taamatullu saanernik, qisunnik ukkusissamillu suliat takuniagasanuttaaq ilaapput.

 

ILISIMAVIUK?

  • Ilulissani WOG eqqumiitsulianik kusanartunik najukkami eqqumiitsuliortut suliaannik saqqummersitaqartoq, Taakku ilaatigut puisit kukiinit, tuttut nassuinit, umimmaat nassuinit, ukkusissanillu sanaajusut,  tamarmik immikkut ileqqunik oqaluttuarisaanermillu takutitsisut,  
  • Qilalukkap aarrillu tuugaavinit, aarlunnit tikaagullinnillu sulianik akuersissummik peqqaarluni annissisoqarsinnaasoq– uppernarsaat taamaattoq pisinermi pissarsiarineqarsinnaasoq,
  • Illut issunik ujaqqanillu qarmallit 1950-ikkut qiteqqunnerat tikillugu kalaallinit najorneqarsimasut katersugaasivinnut arlalinnut ilaasut,  
  • Internetsikkut atuakkanik niuerfik ”Atuagkat” kalaallit eqqumiitsuliaat pillugit atuakkianik nioqquteqartoq,
  • Kalaallit Nunaanni illut pisoqaanersaat 1734-imeersoq katersugaavittut atorneqartoq Qasigiannguaniittoq.